De Lourdesgrot, betonnen bindmiddel sinds 1915

| 23 November 2013

Dit jaar is het veertig jaar geleden dat de bekende Luttenbergse Lourdesgrot tot de grond werd afgebroken. Het bouwwerk was verroest, scherpe ijzeren pennen staken door de mantel naar buiten, instortingsgevaar dreigde. Met vereende krachten kwam hij echter terug in het dorpsgezicht. De geschiedenis van een opmerkelijke blikvanger.

1973. De Grot is in verval. In de betonnen mantel zijn in de loop der jaren grote scheuren en kieren ontstaan, waardoor regen, sneeuw en vorst vrij spel hebben gehad. De begroeiing verdwijnt langzaam maar zeker, uit gaten in de mantel steken roestige pennen naar buiten. En dat terwijl de Luttenbergse jeugd de Grot juist ontdekt als avontuurlijk speelterrein. De Grot, eens de trots van Luttenberg, is verworden tot een steen des aanstoots.Hoe heeft dat kunnen gebeuren?

Een kleine zestig jaar eerder, in 1914, viert pastoor Butzelaar zijn 25-jarig priesterfeest. In de jaren daarvoor was onder de bezielende leiding van diezelfde geestelijke de pastorietuin opgeknapt, door boeren en hun zonen uit het dorp. Tijdens die werkzaamheden is ook een processiepad aangelegd, rondom de pastorietuin. Op 11 juni, de sacramentsdag van dat jaar, gaat de trotse pastoor zijn parochianen voor het eerst voor in een processie over het nieuwe pad. Om zijn jubileum nog meer luister bij te zetten broedt de voorganger echter al op iets nieuws: hoe fraai zou een Lourdesgrot niet staan langs het nieuw aangelegde pad? Het jubileum wordt aangegrepen om geld in te zamelen voor dit lumineuze idee. Er wordt een aanzienlijke som geld opgehaald en hoewel dat in eerste instantie niet voldoende lijkt, en ondanks het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, beginnen diezelfde boeren en hun zonen in augustus 1914 met de bouw van de grot. Door de grote gezamenlijke inspanning van alle mannelijke dorpelingen komt de wens van de pastoor uit: wanneer ruim een jaar later, in september 1915, een franciscaner pater vanaf het kansel op het zojuist geopende bouwwerk een eerste preek geeft, staan zelfs de Luttenbergers die niet aanwezig kunnen zijn buiten op hun erf om een glimp op te vangen van het gloedvolle verhaal.

De Grot, eens de trots van Luttenberg,
verworden tot een steen des aanstoots.

In de jaren die volgen is De Grot jaarlijks het middelpunt van een processie, maar groeit de plek ook onder de Luttenbergers als een plek om te bidden en Maria te vereren. In de zomermaanden is het onder de bewoners een traditie geworden om er samen het avondgebed te bidden. Wanneer na de Tweede Wereldoorlog twintig jonge Luttenbergse mannen opgeroepen worden voor de dienstplicht en in die hoedanigheid naar Nederlands  Indië worden gestuurd, behoudt De Grot deze centrale rol in het dorp. Naast diverse geldinzamelingsacties om ‘onze jongens’ brieven en pakketjes te sturen, organiseren zes vrijwilligers van het Luttenbergs Thuisfront elke zaterdag een bid-avond bij De Grot. Het dorp loopt wekelijks uit om samen te bidden voor een behouden thuiskomst. Gebeden die verhoord worden, want alle twintig Luttenbergers komen na de oorlog heelhuids thuis. Uit dankbaarheid hiervoor beslui-ten de vrijwilligers, in overleg met de families, rondom het Mariabeeld een verlichte boog aan te brengen. Het worden 25 lampjes –  een toe-vallig aantal, omdat de boog vol moet. De geul van het parochiehuis naar De Grot, waardoor de voor de verlichting benodigde stroomkabel loopt, wordt door de Indiëgangers zelf gegraven. Tot twee jaar na dato wordt er regelmatig de rozenkrans gebeden bij De Grot, waarna het bouwwerk langzaam aftakelt.

De kleine herstelwerkzaamheden die nog af en toe plaats hebben voldoen niet meer in 1973. Pastoor Wedemeyer brengt tijdens een openbare vergadering het verval ter sprake, waarna een ijzige stilte valt. En toch zal de Lourdesgrot aan het processiepad de Luttenbergers  andermaal bijeen brengen. De Grot moet blijven, concluderen de aanwezigen namelijk. Maar ze  besluiten dat het volk de knoop moet doorhakken. Zes personen vormen ter plekke een comité en zij sturen iedere Luttenberger een brief: moet De Grot blijven en zo ja, wat heeft u daar dan voor over? Binnen twee weken wordt een  bedrag van ruim twintigduizend gulden toegezegd. Met regelmatig de toevoeging: ‘Als jullie straks tekort komen, kom je nog maar eens weer.’ Aannemer Korenromp kan aan de slag en maakt een plan voor de restauratie. Al snel blijkt echter dat het hele bouwwerk door en door verroest is, en dat instortingsgevaar dreigt. De Grot moet tot op de grond worden afgebroken en opnieuw worden opgebouwd. Daarvoor is een bouwvergunning nodig, met een professionele bouwtekening. En daar is geen geld voor.

De bevolking besluit in februari 1974 hoe dan ook door te willen gaan met de restauratie. Een lange strooptocht langs gemeente en architecten volgt, in de hoop ergens geld of een vrijwillige basis voor de tekeningen te vinden. Uiteindelijk duurt het tot 8 oktober 1975. Op die dag komt de bouwvergunning van de gemeente, die de kosten voor deze vergunning én de beoordelingskosten van de welstandscommissie voor haar rekening neemt uit het fonds Dorpsverfraaiing. De Luttenbergers zijn dan al begonnen met hun vrijwilligerswerk. Vanaf de eerste zaterdag in juni wordt op twaalf zaterdagen het ijzeren binnenwerk op hoogte gebracht, om daar vervolgens een ijzeren mantel  omheen te vlechten en deze af te dichten met kippengaas. Het is eind oktober wanneer twee stucadoors van een Zwolse firma beginnen met het pleisterwerk. Drie weken later zitten er drie lagen specie op De Grot. Tijd voor de vrijwilligers om het Mariabeeld bij aannemer  Korenromp uit de schuur te halen. Haar nieuwe onderkomen is gereed.

Dit verhaal is gebaseerd op het boek Een kleine historie van de grot in Luttenberg.

 

Categorie: Algemeen

Reacties (2)

Trackback URL | Comments RSS Feed

Sites That Link to this Post

  1. Sallandse wandelvierdaagse 3e dag 32 Km « He Opa | 28 October 2016
  1. Webmaster says:

    Mooi verhaal over het ontstaan en de historie van deze Lourdesgrot!
    Ik heb meteen een link geplaatst op onze site waar alle Lourdesgrotten van Nederland een plaatsje krijgen.